Moderne organisatietheorie en de kracht van stilte

Moderne organisatietheorie en de kracht van stilte

‘Reinventing your organization’ begint bij ‘reinventing yourself’

door Harm Buchholtz

 

De verspreiding en populariteit van een aantal moderne organisatietheorieën neemt de laatste jaren in Nederland een grote vlucht. Vele managers en consultants kennen Theorie U*. Er is een groot en divers cursusaanbod om deze benadering van innovatieprocessen te leren toepassen. En ‘Reinventing organizations’ van Frederic Laloux* is in meer Europese landen een bestseller. Vanuit mijn passie om mensen en organisaties te begeleiden bij wezenlijke vernieuwingen, ben ik daar blij mee. Het zijn gedegen benaderingen, die veel te bieden hebben. In de praktijk blijft helaas, zo ervaar ik regelmatig in organisaties, een aantal randvoorwaarden onderbelicht die nodig zijn om deze benaderingen echt te laten werken. De gevolgen hiervan zijn dan ingrijpend.

Bewust leiderschap
De eerste randvoorwaarde gaat over het leiderschap. Het succesvol werken met dit soort organisatietheorieën vraagt een bepaald soort bewustzijn van tenminste de eindverantwoordelijk leiders. Frederic Laloux zegt daar zelf over: “Een organisatie kan zich niet verder ontwikkelen dan de ontwikkelingsfase waarin het leiderschap zich bevindt.” Immers, de manier waarop je naar de wereld kijkt, bepaalt wat je zinvol vindt en, als het om organisaties gaat, hoe je als leider je organisatie vorm laat krijgen en laat groeien. Genoemde methoden werken onder andere met ‘wijsheid voorbij het rationele’, ‘heelheid’ en luisteren naar ‘de toekomst die zich aandient’. Wanneer je met resultaat hiermee wilt werken, moet je op zijn minst echt open staan hiervoor (in de termen van Otto Scharmer: een ‘open wil, open mind, open heart’ hebben) en bij voorkeur de drive hebben om je hier verder in te ontwikkelen. Naar mijn mening geldt: ‘reinventing your organization’ begint bij ‘reinventing yourself’.

Werken met stilte
Een tweede randvoorwaarde voor het succesvol toepassen helpt zeer bij het open worden en het ontwikkelen van het bewustzijn: het werken met de kracht van stilte. Om ‘door het oog van de naald’ te gaan (Theorie U), moet je oude oordelen, meningen, beelden, waarden kunnen loslaten en in verbinding met de bron diep luisteren naar de zich ontvouwende toekomst. Dat is niet zomaar wat. Iedereen kan het leren, maar er is een behoorlijk opgeruimde geest, een ontwikkelde intuïtie èn het vermogen om diep van binnen stil te zijn nodig om hier toegang toe te krijgen. De meeste mensen lukt dit (pas) na een periode van toegewijde practice, bijvoorbeeld via meditatie of yoga.

In de dagelijkse praktijk werk ik vooral als leider en begeleider van veranderingsprocessen in mens en organisatie. Het is een mooie en ook uitdagende praktijk, waarin ik het belang van bewustwording en de balans tussen dynamiek en stilte steeds meer ben gaan inzien. Juist dat laatste, ‘de kracht van stilte’, is in de dagelijkse veranderkundige praktijk zwaar onderbelicht. Zelfs in organisaties waar vanuit of met de theorieën wordt gewerkt die ik hierboven heb genoemd. Ik heb in mijn praktijk als crisismanager helaas ervaren hoe weinig effectief, en soms zelfs destructief, deze benaderingen kunnen zijn als er vanuit een verkeerde intentie en met te weinig bewustzijn mee wordt gewerkt. Het zou spijtig zijn als zelforganisatie en zelfsturing en de terminologie van Theorie U tot slechts modeverschijnselen verworden. Daarvoor hebben ze te veel potentie.

Wezenlijk vernieuwen vanuit jezelf
Bij Source Creations is bewustzijnsontwikkeling en leven en werken vanuit de bron de kern waarbij het in onze activiteiten om draait. Als je anders wilt gaan werken, als je je organisatie anders wilt gaan organiseren, kan die verandering niet anders dan starten bij jezelf. Of je nu leider bent of medewerker. Het steeds meer naar je kern gaan, naar je ware natuur, en van daaruit verbinding met je omgeving maken, is het proces waar bij wezenlijk vernieuwen de eerste aandacht naar uit moet gaan.

We hebben deze zomer dan ook een op maat van elke organisatie te vormen programma ontwikkeld: het programma ‘Veranderen door concentratie en meditatie’. Dit programma maakt mensen effectiever en creatiever door zelfs in een drukke werkomgeving de aandacht te leren focussen en van binnen naar buiten te werken. Meer informatie vind je hier.

Wil je met ons sparren over vraagstukken in je organisatie? Neem dan contact met ons op.

 

 

* In dit artikel noemen we de namen van enkele auteurs en benaderingen die ons voor de organisatiewereld inspireren. We hebben ze hier voor je op een rij gezet.